‘Digital First.’ Met nieuwe deze slagzin van Wegener bereikt de transformatie van krant naar scherm ook Nederland. Grootscheeps ontslag van medewerkers en journalisten. Kamervragen over ‘ernstige verschaling van de regionale nieuwsvoorziening’.

In ruim tien jaar tijd is het journalistieke kapitaal van Wegener ingekrompen van 2000 journalisten tot 900 eind 2012. Als je kijkt naar de redactionele bestaffing van digitale titels, dan valt nu al te voorspellen dat het niet bij die 900 zal blijven.

Appels en peren

Vergelijk dít eens:

De Sanomatitel Nu.nl bereikt 5.5 miljoen unieke websitebezoekers per maand. Daarvoor zet Nu.nl  13 redacteuren in.

De Wegenertitel Brabants Dagblad heeft een oplage van 128-duizend  papieren exemplaren en haar website bereikt plm 80-duizend unieke bezoekers. De krant claimt 374-duizend mensen te bereiken. Het Brabants Dagblad zet daarvoor 120 redacteuren in.   

Naar zeggen van oud-Nu.nl-hoofdredacteur Laurens Verhagen realiseert Nu.nl met louter advertentieinkomsten een winstmarge die hoger ligt dan het gemiddelde van 15 tot 20 procent binnen moederbedrijf Sanoma. Kort voor zijn spraakmakende aftreden werd Verhagen geïnterviewd voor het boek ‘De Hoofdredacteur’ van het respectabele Genootschap van Hoofdredacteuren.  Daarin ook het bedrijfsinkijkje van Brabants Nieuwsblad’s Annelies Besseling.

Ik weet ook wel dat appels en peren slordig door elkaar liggen in deze vergelijking van een titel die met 13 journalisten 5.5 miljoen gebruikers bereikt, tegenover een titel die met 120 journalisten nog geen vierhonderdduizend mensen bereikt. Maar wácht even: dat verschil valt niet te negeren, zolang media overwegend in handen zijn van bedrijven die voor de laagste kosten doelgroepen willen bereiken ten gerieve van adverteerders die daarvoor de beste prijs betalen. En al helemaal niet wanneer het publiek nieuwe mobiele media in handen krijgt waardoor het een actieve medespeler wordt.  

Managersdingetje

“Wegener zal een integraal digitale media portfolio implementeren op 12 december 2012 (‘12 12 12’)..Het portfolio zal in de kern gericht zijn op betaalde producten, inclusief betaalde apps voor smartphones en tablets en nieuwe manieren om te betalen op nieuwswebsites, volledig geïntegreerd met Wegener’s regionale dagbladen”, zegt het persbericht. Dat is weer zo’n overspannen managersdingetje. Aandeelhouders van het in Denemarken, Polen en Nederland opererende mediaconcern Mecom, met Wegener als grootste winstmaker, willen een beter dividend zien. De bezuiniging van 50 miljoen  euro die daarvoor bij Wegener het komend jaar doorgevoerd wordt, kost zo’n 350 medewerkers hun baan, waarvan 100 journalisten. De winstmarge  van Mecom moet er door stijgen van 11 procent naar het weinig indrukwekkende niveau van 13,5 procent.

Natuurlijk heeft dit  veel te maken met de uittocht van adverteerders uit de traditionele papieren media en met opstandige aandeelhouders die een hoger rendement eisen, maar dat is niet het hele verhaal. Het komt vooral doordat de contentstromen bij digitale nieuwsmedia principieel anders lopen dan bij de klassieke pers.

De klassieke media zijn helemaal georganiseerd vanuit het dure zendermodel: een eigen betaalde staf vergaart, filtert ,verrijkt, en zendt het nieuwsproduct naar z’n afnemers. In de digitale wereld is iedereen verbonden. Daar vervullen media de rol van knooppunten in interactieve netwerken. Nieuws wordt terstond gedeeld. De betrouwbaarheid ontstaat (meestal) door sociale controle op het net, zoals bij peer reviewing van wetenschappelijke artikelen. En achtergronden worden vaak geleverd door geëngageerde bloggers die niet zelden experts zijn op hun vakgebied.  Deze, door de gebruikers/burgerjournalisten zelf verrijkte, nieuwsstroom wordt gedistribueerd in sociale media waarbij de lezer de formule bepaalt. 

Publieke journalistiek

De somberaar treurt over het verdwijnen van de journalist. De optimist verwacht dat de klassieke journalist z’n werk mag blijven doen in een publieke multichannel-‘omroep’, en hij begroet de duizenden ‘burgerjournalisten’ die de waarheid zoeken en de feiten checken als de nieuwe luizen in de pels.

 Ik geef toe dat dit een geïdealiseerd model is. De meeste reaguurders zijn geen mooischrijvers. Maar het is wel de blauwdruk van het operationele proces bij digitale titels als Huffington Post of Flipboard. Het is ook de plek waar adverteerders met het publiek willen interacteren . Het bedrijfsmodel van de klassieke krant kan daar niet mee concurreren, ook al is dat omgezet naar de digitale wereld. Wegener zal Nu.nl niet inhalen.

  

Henne Pauli is mediacoach